Studzienki zaworowe i poboru wody w ogrodzie
Studzienki zaworowe są często stosowanymi elementami infrastruktury wodnej, wykorzystanymi do zapewnienia dostępu do urządzeń systemu nawadniania zainstalowanych pod ziemią. Najczęściej tymi urządzeniami są:
- zawór główny, przydatny w celu konserwacji i zabezpieczania systemu przed mrozem
- filtr wody konieczny nie zależnie od źródła wody,
- dozownik nawozów w płynie,
- manometr pozwalający sprawdzić stopień zanieczyszczenia filtra bez jego rozkręcania,
- zawory sterujące systemem automatycznego lub ręcznego nawadniania ogrodu,
- zawór do przedmichiwania systemu w celu spuszczenia wody przed zimą
Studzienki ułatwiają konserwację i regulację przepływu wody w celu dostosowania jej do potrzeb roślin.
Studzienki zaworowe w ogrodzie są zwykle wykonane z twardego tworzywa sztucznego HDPE, które można łatwo czyścić i utrzymywać w dobrym stanie. Rozmiary studzienek są uzależnione od wielkości systemu nawadniającego oraz od liczby zaworów, jakie mają być w nich umieszczone.
Rodzaje studzienek zaworowych
Podział studzienek ze względu na wielkość, kształt i zastosowanie:
- studzienka zaworowa mini (okrągła i kwadratowa)
- studzienka zaworowa large (okrągła i kwadratowa)
- studzienka zaworowa standard (prostokątna)
- studzienka zaworowa jumbo (prostokątna)
- punkty poboru wody okrągłe z klapką zamykającą otwór na węża i bez niej
W ofercie mamy cztery barwy studzienek
- zielone
- pomarańczowe
- czarne
- szare
Jak zamontować studzienki zaworowe w ogrodzie?
Plastikowe skrzynki i studzienki zaworowe umieszcza się w ziemi, w taki sposób, aby pokrywa studzienki była na równi z gruntem. Takie umieszczenie zabezpiecza je przed przypadkowym uszkodzeniem i nie utrudnia eksploatacji ogrodu.
W celu zakopania studzienki należy:
- wykopać dół o powierzchni 20 - 30% większy od podstawy studzienki o głębokości około 20 cm większej od wysokości studzienki
- nasypać grysu - klińca o frakcji 4 - 32 mm do poziomu takiego, by studzienka na sztywno osadzona była na poziomie trawnika, poziom ustalić poziomicą lub deską położoną na trawniku nad dołem. Obecność kamieni uchroni wnętrze przed np kretami
- wywiercić lub wyciąć w ściankach otwory na rury, zamontować elementy systemu (filtr, elektrozawory) we wnętrzu studzienki

Do tak przygotowanej studzienki podłączyć rury, uruchomić system w celu sprawdzenia szczelności, a ewentualne wycieki zlikwidować. Gdy wszystko jest szczelne i dobrze funkcjonuje, można zasypać dół wokół studzienki, ubić ziemię i darń oraz zamknąć wieko studzienki.
FAQ – Studzienki zaworowe i poboru wody
Kliknij pytanie, aby zobaczyć odpowiedź.
Podstawy i zastosowanie
Czym jest studzienka zaworowa?
Studzienka zaworowa to podziemna skrzynka do zainstalowania stacji przygotowania wody do nawadniania, a w niej takich elementów jak: elektrozawory, zawór główny, inżektor, filtr, manometr lub zawór do przedmuchiwania instalacji.
Do czego służy studzienka w systemie nawadniania?
Chroni elementy instalacji znajdujące się pod ziemią i pozwala szybko dostać się do nich podczas kontroli, naprawy, regulacji lub przygotowania systemu do zimy.
Czym różni się studzienka zaworowa od studzienki poboru wody?
Studzienka zaworowa służy głównie do ukrycia zaworów i elementów sterujących. Studzienka poboru wody daje wygodny dostęp do punktu, z którego można podłączyć wąż ogrodowy.
Dobór studzienki
Jaką studzienkę wybrać: Mini, Large, Standard czy Jumbo?
Mini nadaje się do umieszczenia zaworu odcinającego część systemu. Large sprawdzi się przy pojedynczych elektrozaworach lub filtrze. Standard stosuje się najczęściej przy małych układach zaworowych. Jumbo wybiera się wtedy, gdy w środku ma być więcej miejsca, np. na kilka elektrozaworów lub większy zestaw przygotowania wody.
Czy do elektrozaworów lepsza jest studzienka Standard czy Jumbo?
Jeżeli w studzience ma być jeden lub dwa elementy, często wystarczy Standard. Jeżeli mają być elektrozawory, złączki, przewody i wygodny dostęp serwisowy, bezpieczniejszym wyborem jest Jumbo.
Jak dobrać studzienkę do gotowego kolektora?
Studzienka Standard pomieści do 4 elektrozaworów, natomiast studzienka Jumbo jest skonstruowana na 6 elektrozaworów w jednym rzędzie. Zobacz też:
kolektory systemu nawadniania.
Czy warto kupić większą studzienkę niż minimalnie potrzebna?
Tak, w wielu przypadkach większa studzienka jest praktyczniejsza. Różnica w cenie jest niewielka, a wygoda montażu i późniejszego serwisu jest dużo większa.
Montaż studzienki
Jak przygotować miejsce pod studzienkę?
Należy wykopać dół większy od podstawy studzienki, wykonać stabilne podsypanie z grysu lub klińca, ustawić studzienkę na odpowiednim poziomie i dopiero potem podłączyć rury oraz sprawdzić szczelność instalacji.
Czy pod studzienką potrzebny jest grys lub kliniec?
Tak, warstwa kamienia stabilizuje studzienkę, poprawia odpływ wody, zmniejsza ryzyko zapadania się skrzynki po zasypaniu i utrudnia gryzoniom zakładanie gniazd.
Czy studzienka zaworowa musi mieć dno?
W systemach nawadniania najczęściej stosuje się studzienki bez pełnego dna, ustawiane na podsypce z kamienia. Ułatwia to odpływ wody i zabezpiecza przed gryzoniami.
Czy pokrywa studzienki powinna wystawać ponad trawnik?
Nie. Pokrywa powinna być osadzona możliwie równo z poziomem gruntu, aby nie przeszkadzała podczas koszenia i nie była narażona na przypadkowe uszkodzenie.
Wyposażenie studzienki
Czy w studzience można zamontować filtr wody?
Tak, filtr często montuje się w studzience, ale trzeba zostawić tyle miejsca, aby można było go później odkręcić, wyczyścić i ponownie zamontować. Zobacz:
filtrowanie wody w systemie nawadniania.
Czy w studzience można zamontować manometr?
Tak. Manometr pomaga ocenić ciśnienie w instalacji i może ułatwić wykrycie problemów, np. zabrudzonego filtra lub uszkodzenia instalacji.
Czy w jednej studzience można zamontować kilka elektrozaworów?
Tak, ale trzeba dobrać odpowiednio dużą studzienkę. Zbyt mała skrzynka utrudnia montaż, naprawę i późniejszą wymianę elementów. Maksymalna ilość elektrozaworów w skrzynce Standard wynosi 4, zaś Jumbo pomieści ich sześć. Jeżeli w środku mają być tylko elektrozawory, może zmieścić się ich nawet więcej, ale trzeba zostawić miejsce na serwis. Zobacz:
elektrozawory do nawadniania.
Co można zamontować w dużej studzience Jumbo?
W dużej studzience Jumbo można zamontować m.in. elektrozawory, filtr wody, zawór główny, manometr, inżektor nawozu, elektrozawór bezpieczeństwa oraz zestaw do jesiennego usuwania wody z instalacji. Zobacz:
przygotowanie wody do nawadniania.
Kolory, użytkowanie i miejsce montażu
Czy kolor studzienki ma znaczenie techniczne?
Nie, kolor ma głównie znaczenie wizualne i organizacyjne. Zielona pokrywa lepiej wtapia się w trawnik, pomarańczowa lub szara może być praktyczna przy podjeździe, a brązową łatwo ukryć pod korą.
Czy studzienkę można zamontować na podjeździe?
Standardowe studzienki ogrodowe są przeznaczone głównie do terenów zielonych. Na podjazdach i miejscach obciążonych ruchem małych samochodów osobowych również mogą się sprawdzić, choć najlepiej stosować rozwiązania dobrane do konkretnego obciążenia.
Czy studzienkę trzeba regularnie czyścić?
Tak, warto okresowo usunąć z niej ziemię, liście i drobne zanieczyszczenia, szczególnie przed sezonem oraz podczas przygotowania systemu do zimy.
Zima i ochrona instalacji
Czy studzienka zabezpiecza instalację przed mrozem?
Studzienka chroni elementy przed uszkodzeniem mechanicznym i ułatwia dostęp serwisowy, ale sama nie ma warstwy izolacyjnej i nie zastępuje prawidłowego odwodnienia oraz przedmuchania instalacji przed zimą. W Polsce przyjmuje się minimalną głębokość przemarzania gleby na 80 cm.
Czy przez studzienkę można przygotować system do zimy?
Tak, jeżeli w studzience znajduje się zawór spustowy i punkt do przedmuchiwania instalacji. Dlatego warto zaplanować ją tak, aby dostęp do tych elementów był wygodny.
Studzienki poboru wody
Czy studzienka poboru wody może zastąpić zwykły kran ogrodowy?
Może być wygodnym punktem poboru wody w trawniku, rabacie, warzywniku, przy grillu lub parkingu, szczególnie tam, gdzie nie chcemy montować wystającego kranu.
Czy studzienka poboru wody nadaje się do podłączenia węża?
Tak. Studzienki poboru wody służą do wygodnego i szybkiego podłączenia węża ogrodowego przy pomocy szybkozłączki.
Najczęstsze błędy
Co jest częstym błędem przy montażu studzienki?
Najczęstszy błąd to wybór zbyt małej studzienki. Elementy mieszczą się „na styk”, ale później trudno je serwisować, odkręcić filtr lub wymienić elektrozawór. Drugim błędem jest wykonanie otworów w nieodpowiednim miejscu. Zbyt duże otwory mogą umożliwić gryzoniom wykorzystanie studzienki do zorganizowania sobie w niej gniazda.
Odpowiedzi przygotował Cezariusz Szlachcic z 30 letnią praktyką w systemach nawadniania.