Lista zakupowa do nawadniania ogrodu – co kupić, żeby nie kupić za dużo

Dla kogo jest tekst o systemach nawadniania automatycznego?

• niemających czasu na zlecenie zrobienia projektu systemu nawadniania
• chcących szybko skompletować materiały do systemu nawadniania nowego lub istniejącego ogrodu
• nie bojących się bezpiecznych eksperymentów i improwizacji

Zanim zaczniesz robić zakupy, posiądź minimum wiedzy, by móc świadomie podejmować decyzje zakupowe.

Co składa się na system automatycznego nawadniania?

🌿 Sterownik (programator), zarządza całym systemem, realizując ustalony harmonogram nawadniania.

Decyduje kiedy rozpocząć, przerwać lub zakończyć podlewanie i nawadnianie

💧 Elementy nawadniające:

• zraszacze wynurzalne – nawadniające powierzchnię trawnika obracające się wokół własnej osi lub podlewające powierzchnie o kształtach prostokąta, chowające się w ziemi, po zakończeniu podlewania trawnika.
• linie kroplujące naziemne – na rabaty, żywopłoty, warzywniki. Dostarczają wodę w pobliżu korzeni, układane na powierzchni.
• linie kroplujące podziemne do nawadniania trawników i miejsc trudno dostępnych, lub nachylonych jak np. zielone dachy
• mikro zraszacze do nawadniania rabat i warzywników
• system RWS dostarczający wodę bezpośrednio pod ziemię w pobliże drogich krzewów i drzew
• kroplowniki indywidualne – wbijane w bezpośrednio w rurę w pobliżu roślin lub wbite bezpośrednio w rurę

🌧️ Czujniki - niezbędne do automatyzacji pracy systemu

• deszczu zatrzymują podlewanie, gdy nie jest potrzebne przewodowe i na Wifi
• wilgotności gleby wstrzymują podlewanie, gdy ziemia jest wilgotna. Niedawno lider w branży nawodnień, Rain Bird - producent, zakończył oferowanie go z powodu jego wątpliwej praktycznej przydatności.
• czujnik automatyzujący proces uzupełniania wody w zbiorniku na deszczówkę w okresie suszy. Zalecamy dolewanie wody, by mieszać wodę deszczową z inną w celu zapobieżenia procesom gnilnym zachodzącym w wodzie stojącej.

🌿 Zestaw przygotowania wody do nawadniania daje niezawodność i komfort obsługi systemu oraz zabezpiecza rośliny przed przelaniem w czasie awarii elektrozaworów, a w nim:

• zawór kulowy główny odcina dopływ wody do systemu
• złączka do kompresora konieczna do odpowietrzenia sytemu w celu zapobieżenia zamarznięciu i popękaniu jego elementów
• filtr antypiaskowy zabezpiecza system przed przedostaniem się piasku zaciągniętego z własnego ujęcia i zanieczyszczeniami mogących się dostać do wodociągu podczas jego awarii lub remontu.
• zawór spustowy i napowietrzający– chroni system zimą przed zamarznięciem i pękaniem spowodowanym zamarzającą wodą
• elektrozawór Master zabezpiecza ogród przed zalaniem w przypadku awarii zaworu sekcyjnego
• manometr - pokazuje stopień zanieczyszczenia filtra wody
• elektrozawory sekcyjne uruchamiają poszczególne sekcje
• śrubunkowi złączki z uszczelkami we wnętrzu kolektora i do rur, ułatwiają montaż całego zestawu i poszczególnych elementów
• wyjście do drugiej studzienki z zaworami
• skrzynka elektrozaworowa Jumbo do zakopania w ziemi mieszcząca powyższe elementy zamykana mocną płytą w kolorach, zielonym, pomarańczowym, brązowym lub szarym.

• Jako opcja - Inżektorowy zestaw do nawożenia nawozami w płynie

🔗 Rury

Krwiobieg systemu nawadniania różne zależnie od miejsca w systemie: główne lub boczne

Różnią sie średnicą elastycznością, wytrzymałością na ciśnienie wody

🔗 Złączki

Łączączą wszystkie elementy systemu o różnych średnicach i właściwościach plastycznych

Rzeczy, które trzeba dobrać indywidualnie:

• techniki nawadniania
• typ zraszaczy uzależniony od długości promienia, kształtu trawnika oraz różnic wysokości
• rodzaj linii kroplujących zależnie od zastosowania
• liczba sekcji (każda sekcja to osobny zawór)
• średnice i długość rur zależnie od wielkości przepływów wynikającego z zapotrzebowania na wodę poszczególnych elementów i sekcji

Na co zwrócić uwagę:

• wydajność źródła wody przy ciśnieniu około 3,5 bar powinna być powyżej 2 m3/h 
• spadki ciśnienia na długich rurach, złączkach i przygotowaniu wody do nawadniania nie powinny powodować, że do zraszaczy dostarczymy wodę o ciśnieniu mniejszym niż 3 bary. 
• maksymalną ilość zraszaczy w jednej sekcji – może być taka aby łączna ilość zapotrzebowania na wodę nie przekraczała możliwej wydajności źródła wody. W praktyce w jednej sekcji może być ich od 1 do 25 sztuk.

Przykładowy mały, prostokątny ogród (np. 5x12 m) – dla takiej działki można dobrać prosty zestaw z 4-6

Załączony rysunek pokazuje dwa układy:

• 50 m2 (10 x 5 m): 6 zraszaczy, rura 16 mm długości 29 m, spadek ciśnienia 0.49, prędkość przepływu 1.92 m/s
• 60 m2 (11.9 x 5 m): 6 zraszaczy, rura 16 mm długości 32 m, spadek ciśnienia 0.54, prędkość przepływu 1.92 m/s

Widać, że przy tych samych zraszaczach różnica w długości rury wpływa na ciśnienie.

Montaż systemu automatycznego nawadniania

• Możesz zamontować samodzielnie, jeśli masz podstawowe zdolności techniczne i zdalne wsparcie fachowca np. projektanta.
• Jeśli kupisz wszystkie elementy do nawadniania ogrodu dostaniesz instrukcje montażu i telefoniczne wsparcie techniczne.

Częste błędy popełnianie podczas projektowania, montażu i uruchomienia zraszaczy nawadniających trawnik.

• Podłączanie zbyt wielu zraszaczy do jednej sekcji, w efekcie nie wszystkie zraszacze są wstanie rozpocząć pracę.
• Niezastosowanie reduktora ciśnienia może być powodem zamgławiania terenu zamiast podlewania
• Brak filtra wody – szybko zapychają się dysze I elektrozawory
• Brak elektrozaworu bezpieczeństwa – może doprowadzić do zgnicia korzeni i konieczności wymiany roślin.
• Źle rozstawione zraszacze i zbyt duże odległości pomiędzy nimi, czego efektem są żółte plamy na trawnikach lub znacznie większe zużycie wody
• Brak odwodnienia instalacji przed zimą – może spowodować rozsadzenie przez lód niektórych elementów instalacji.
• Zwarcia na złączach i przewodach elektrycznych nie dostosowanych do wilgotności ziemi
• Nieprzepłukanie instalacji przed uruchomieniem
• Zasypanie instalacji przed sprawdzeniem jej szczelności
• Strata ciśnienia przed instalacją nawadniającą powstała na doprowadzeniu wody zbyt cienką rurką np. 16 mm
• Niezastosowanie zraszaczy stopowych w górnych partiach ogrodu – może spowodować gnicie korzeni roślin wokół zraszaczy w dolnej części ogrodu
• Zastosowanie zraszaczy statycznych w jednej sekcji ze zraszaczami rotacyjnymi, różniących się wartością opadu na l/m2
• Niezastosowanie właściwego współczynnika bezpieczeństwa na wypadek zmienności ciśnienia wody – w efekcie skrócenie promienia zasięgu zraszaczy lub ich nieuruchomienie
• Podłączenie systemu pod hydrofor – może powodować zmienną długość promienia zraszania i ewentualne spalenie pompy
• Zainstalowanie w jednej sekcji zraszaczy statycznych i rotacyjnych = nie można ich instalować razem ze względu na duże różnice w zapotrzebowaniu na wodę
• Zbyt mała średnica rury – powoduje duży spadek ciśnienia i w efekcie ograniczenie pracy zraszaczy zwłaszcza na końcu rurociągu
• Montaż zraszaczy bezpośrednio na rurze głównej zamiast na rurze bocznej – powoduje narażenie zraszaczy na znaczne uderzenia hydrauliczne podczas uruchamiania sekcji, technika zastosowana w ofertach zestawów wystawionych na Allegro.
• Nieuwzględnienie na etapie projektowania strat ciśnienia wody w skrzynce rozdzielającej wodę na złączkach i na jej przesyle
• Nieszczelne połączenie pompy z rurą może powodować częste załączanie jej, gdy nie pobieramy wody do nawadniania
• Pobieranie wody z mułem i piaskiem przez nowo uruchomioną pompę głębinową

Jeśli chcesz uniknąć błędów, a powyższy tekst nie jest dla Ciebie wystarczająco przekonujący lub nasunął Ci liczne wątpliwości i pytania, napisz do nas na blogu, a my postaramy się powiększyć ilość informacji w tym artykule lub go przeredagować, by rozwiać Twoje wątpliwości i pomóc innym w zrozumieniu opisanych kwestii.

Przewodnik procesu zakupowego systemu nawadniania trawnika i roślin ogrodowych w rabatach oraz roślin rosnących samodzielnie

Teraz pomożemy Ci w ustaleniu potrzeb w zakresie sprzętu i oszacowania ilości sekcji

Zraszacze wynurzalne różnej wielkości –

W jednej sekcji nie  może być ich tyle, by suma zapotrzebowań na wodę przekraczała wydajność źródła zasilania. Możesz przyjąć, że na każde 100 m2 trawnika będzie jedna sekcja.

Jeśli masz fragmenty trawnika wymagające zraszaczy o bardzo małym kącie lub zasięgu, możesz w nich zastosować linię kroplującą podziemną albo głowice statyczne, jednak w obu przypadkach nie mogą one pracować w jednej sekcji z pozostałymi zraszaczami, z powodu ich dużej wydajności - wartość litrów na m2

Linie kroplujące

 naziemne i podziemne powinny być w osobnych sekcjach ze względu na różny czas nawadniania

Mikro zraszacze 

z reguły również powinny być w osobnych sekcjach

System RWS i kroplowniki indywidualne 

można podłączyć do sekcji o podobnym czasie pracy 

Kolektor rozdziału wody na poszczególne sekcje

Tu okreslisz ilość sekcji, wybierzesz, opcjonalne fumkcjie Niezaleznie od to na co sie zdecyduje bedziesz potrebował rozdzielnię wody - kolektor wodny czyli Przygotowanie wody do nawadniania a w nim:

• dozownik do nawozów w płynie - polecany dla precyzji, wygody możliwiający korzystania z ekologicznych nawozów w płynie
• elektrozawór bezpieczeństwa, bardzo przydatny, jako zabezpieczenie przed awarią sekcji
• studzienka na elektrozawory z możliwością wyboru jej koloru pokrywy
• czujnik deszczu - jest niezbędny jeśli nie chcesz nawadniać podczas opadów lub nadal mokrego trawnika
• wybierzesz ilość sekcji
• ewentualnie przejście do osobnej skrzynki z elektrozaworami

Dodatkowy kolektor

Jeśli przewidujesz ilość sekcji większą niż 6 musisz wybrać dodatkowy zestaw kolektorów. Jedna studzienka może pomieścić do 12 elektrozaworów sekcyjnych w dwóch rzędach.

6. Sterowniki

W naszej ofercie znajdziśz sterowniki:

• z Wifi fabrycznie zainstalowanym
• z Wifi jako opcja po dodatkowym zakupieniu modułu,
• bez możliwości korzystania z  Wifi
• z lokalizacją jego usytuowania wewnątrz lub na zewnątrz budynku
• z możliwością zamontowana w studzience praktykowany gdy nie ma napięcia 220 V lub jest daleko. Wówczas łączy się z elektrozaworami bez kabla

Regulatory ciśnienia

stosuje się w przypadku, gdy mamy zbyt duże ciśnienie z własnej pompy lub gdy korzystamy ze złączek wciskanych przy np. do linii kroplującej

Studzienki kolektorowe i poboru wody

Do ukrycia pod ziemią złącza do węża ogrodowego i kolektora wodnego,  mają 4 różne barwy

Kable i złączki żelowe

konieczne do zabezpieczenia bez awaryjnego podłaczenia połączenia sterownika z elektrozaworami i czujnika deszczu

Rury irygacyjne

główne i boczne. Najważniejsze są rury główne, gdyż to na nich mogą powstać największe spadki ciśnienia; z tego powodu, zwłaszcza dla nieco większych ogrodów, w których sekcja zaczyna się w odległości powyżej 20 m, zalecamy rury 32 mm, zaś na rury boczne cieńsze 25, 20 i 16 mm lub elastyczne wysokociśnieniowe Flex. Nasze zalecenie wynika z faktu, że raczej nie ma szans na zwiększenie ciśnienia wody w sieci, a studnie też mogą w przyszłości mieć mniejszą wydajność.

Złączki do rur

są podpowiadane w sklepie jako towary powiązane lub możesz je wybierać w osobnej kategorii – złączki do rur nawadniających

Zawory do rur i linii kroplujących

mogą się przydać, gdy będzie potrzeba wyłączenia z podlewania części warzywnika lub nagrzewnicy wody basenowej. Przydatnę są tez do podziału ogrodu na sekcje  przy odpoweitrzaniu instaalcji przed zimą

Narzędzia i materiały

Złączki nie wymagają użycia narzędzi, lecz rury wymagają do cięcia specjalnych nożyc, a do ogładzania ostrych krawędzi gradownika. Z materiałów z pewnością konieczna jest taśma lub nić teflonowa.

Pompy

w naszej ofercie mamy pompy głównie do systemów nawadniania, wśród nich jest pompa podnosząca ciśnienie wody miejskiej, która jednocześnie zwiększą jej ilość, przydaje się również gdy kilka osób na raz chce wziąć prysznic

Woda deszczowa i materiały do jej zbierania

Coraz częściej wykorzystywana, zwłaszcza że dotacja 8 000 zł może pokryć znaczną część kosztów nawadniania ogrodu, u nas także kupisz materiały do jej zbierania i wykorzystania, włącznie z pompą dedykowaną deszczówce.

Gotowe zestawy do nawadniania

Gdy chcesz bardzo szybko rozpocząć inwestycję możesz kupić zestaw nie dostosowany do Twojego ogrodu, lecz mogą jstanowić inspirację do rozbudowy własnego zestawu

Zestaw przygotowania systemu do zimy

jest w każdym naszym zestawie przygotowania wody do nawadniania lecz możesz wybrać jedną z wielu naszych propozycji by uzupełnić swój system 

Projekty systemów nawadniania

wykonujemy poza sezonem lub z dłuższym okresem oczekiwania

Gdy masz już dobry początek, a nie masz projektu systemu nawadniania ogrodu i pewności co do wydajności źródła wody, możesz zrobić eksperyment, by ją poznać, podłączając do źródła wody zraszacze o różnych zapotrzebowaniach na wodę. Dla przykładu zraszacz serii 5004 z zamontowaną największą dyszą nr 8 potrzebuje zależnie od ciśnienia około 2 mᶾ wody na godzinę,

Zatem w instalacji podłączonej do sieci wodociągowej może pracować tylko jeden,

Natomiast innych zraszaczy może być w sekcji kilka lub kilkanaście, a nawet ponad 20 sztuk.   

Korzystając z poniższej propozycji zakupowej odnośnie do różnych zraszaczy i ich głowic, poznasz ich charakterystykę i zasięgi.

Zraszacze i głowice rotacyjne

Proponujemy na początek kupienie kilku typowych zraszaczy, które z ogromnym prawdopodobieństwem wykorzystasz w swoim ogrodzie:

• 4 sztuki zraszaczy RainBird 5004+ i z zestawem 12 dysz dodatkowych do każdego, zmieniających promień zraszania- jeśli jeden z boków ma kilkanaście metrów długości
• 4 sztuki zraszaczy RainBird 3504 wraz z zestawem 6 dysz dodatkowych do każdego, zmieniających promień zraszania
• 6 sztuk korpusów zraszaczy 1804 z głowicami: sektorowymi R-VAN 14, R-VAN 18, R-VAN 24, R-VAN SST, R-VAN LCS, R-VAN RCS, 

Poniżej rotacyjne głowice R-VAN do uniwersalnych korpusów wielu firm.

Wyjaśnienie opisów na głowicach, barwy ułatwiają odczytanie parametrów głowic

liczby 14, 18 i 24 oznaczają maksymalny zasięg zraszania w stopach (stopa to około 30cm)

45° TO 270° oznacza, że minimalny kąt zraszania wynosi 45° zaś maksymalny kąt to 270°

360° oznacza, że podlewa tylko pełne koło czy kąt 360°

Left Corner Strip, Right Corner Strip i Side Strip są to głowice „paskowe" podlewające prostokąt o wymiarach 5 cali na 15 cali. lub 5 cali na 30 cali

Regulacji kąta zraszania oraz długości promienia dokonuje się palcami bez żadnych narzędzi

Nawadnianie kropelkowe – od dołu

W większości ogrodów istnieją lub mają powstać rabaty kwiatowe, żywopłoty, posiane są wysokie trawy ozdobne lub sadzone są drogie drzewa i krzewy ozdobne, które wymagają nawodnienia innego niż zraszanie. w takich przypadkach stosuje się linie kroplujące  naziemne i podziemne oraz system nawadniania do korzeniowego RWS

W szklarniach, warzywnikach, podwyższonych grządkach i na klombach można też stosować nawadnianie kropelkowe indywidualnymi kroplownikami wbijanymi bezpośrednio w rury rozprowadzające wodę lub połączonych z rurą przy pomocy cienkiego bardzo elastycznych wężyków. Tam też można zastosować również mikro zraszacze mocowane do pionowych plastikowych tyczek wbitych w ziemię.

Zraszanie z góry

Do zraszania z większej niż standardowa wysokość 10 cm można zastosować zraszacze, których wysokość wynosi 30 cm np. 1804, albo zastosować 10 cm przedłużki, które nie chowają się w ziemi

Rury irygacyjne

Wszystkie wyżej wymienione elementy muszą być połączone z systemem przygotowania wody do nawadniania rurami irygacyjnymi, głównymi i bocznymi.

Na rury główne stosuje się zwykle rury 25 i 32 mm na rury boczne 20 i 16 mm, lub elastyczne wysokociśnieniowe Flex ze względu na to, że raczej nie ma szans na zwiększenie ciśnienia wody w sieci, a studnie też mogą mieć mniejszą wydajność zalecamy stosowanie jako rur głównych rury o średnicy 32 mm

Gdy ciśnienie instalacji jest zbyt duże lub chcemy ustabilizować je należy zastosować reduktor ciśnienia. 

Materiały pomocne w instalacji zestawu

• Złączki żelowe zapobiegające zwarciom i rdzewieniu połączeń elektrycznych
• Kable podziemne łączące elektrozawory i czujnik deszczu ze sterownikiem
• Taśma lub nić teflonowa do uszczelniania połączeń gwintowanych bez śrubunków

Narzędzia do montażu i regulacji zraszaczy

• Zestaw połączeniowy zraszacza z rurą irygacyjną,
• Poziomica służąca oprócz ustawienia pionowego zraszaczy również podtrzymanie wyciągniętej części wynurzalnej zraszacza w celu wymiany dyszy
• Przyrząd do regulacji zasięgu zraszacza i wyciągania części wynurzalnej zraszaczy serii 5000

1. Rury rozprowadzające wodę po ogrodzie przeważnie 25 lub 32 mm
2. Kształtki PE konieczne i ułatwiające ich połączenie oraz rozłożenie w ogrodzie i doprowadzenie wody do systemu
3. Narzędzie do cięcia rur PE
4. Osprzęt do linii kroplujących

• Uchwyty do mocowania linii
• Kolanka zmiany kierunku ułożenia linii
• Łączniki łączenia poszczególnych części systemu
• Korki do zamknięcia linii
• Okulary do zamknięcia linii
• Zaworek do czasowego zamknięcia części systemu

Jeśli chcesz na szybko zacząć montaż

Możesz wybrać jeden z gotowych zestawów, które przygotowaliśmy na zamówienie naszych klientów.

Gotowe zestawy z Allegro? Tak, ale...

One często zawierają elementy, które nie będą pasowały do Twojego ogrodu:

• za mało lub za dużo zraszaczy
• niewłaściwe złączki
• brak filtra lub czujnika
• nieodpowiedni sterownik

Dlatego zalecamy kompletację indywidualną.

O autorze: Cezariusz Szlachcic – praktyk systemów nawadniania i właściciel Anixol.pl. Od lat projektuje i testuje instalacje nawadniające oparte na realnych pomiarach i praktyce terenowej. Zobacz pełny biogram autora.